18 Φεβ 2010

Η ψευδαίσθηση γύρω από τη συναίνεση

Η συναίνεση «ναυάγησε» απλά διότι η αξιωματική αντιπολίτευση αποφάσισε να την προσφέρει σε μία κυβέρνηση και σε ένα κόμμα που ουδέποτε θα εκ-τιμούσαν μία τέτοια στάση.

Το ΠαΣοΚ μας έχει συνηθίσει να αποφασίζει και να πράττει μονομερώς όταν κυβερνά, χωρίς να επενδύει σοβαρά στη λογική της πολιτικής συνεννόησης και του δημοκρατικού διαλόγου για κρίσιμα ζητήματα και από την άλλη μεριά, να εγείρει στείρα άρνηση απέναντι στους πάντες και πάνω στα πάντα όταν αντιπολιτεύεται. Για παράδειγμα, στο ζήτημα της αναγραφής του θρησκεύματος στις ταυτότητες, ο κος. Κώστας Σημίτης δε δέχτηκε κανενός είδους συνδιαλλαγή ούτε με την αξιωματική αντιπολίτευση ως πολιτικό και κοινοβουλευτικό συνομιλητή, ούτε και με την Εκκλησία ως θεσμικό παράγοντα. Αλλά και ο κος. Γιώργος Παπανδρέου γύρισε πεισματικά την πλάτη στις απανωτές εκκλήσεις του προκατόχου του στη θέση του πρωθυπουργού για συναίνεση και αντί να προσφέρει τη σύμφωνη γνώμη του για την έγκαιρη λήψη περιοριστικών μέτρων που θα αναχαίτιζαν την ορμή της οικονομικής κρίσης που βιώνουμε τώρα, αντέτεινε μία παρελκυστική επιχειρηματολογία σχετικά με τις δυνατότητες της Οικονομίας και ζητούσε επιτακτικά εθνικές εκλογές, παρουσιάζοντάς τες ως τη μόνη ενδεδειγμένη λύση.

Ακόμη όμως κι εάν η Νέα Δημοκρατία αντιμετώπιζε το ΠαΣοΚ χωρίς ίχνος προκατάληψης και ο πρόεδρός της πίστευε με ειλικρίνεια στη διαμόρφωση μίας υγιούς πολιτικής σχέσης με το νυν πρωθυπουργό, θα έπρεπε τα πρώτα δείγματα συμπεριφοράς του κου. Παπανδρέου από τη θέση του κυβερνώντος, να αξιολογούνταν κατά δυσμενή τρόπο.
Η πρώτη κίνηση στην οποία προέβη μετεκλογικά το ΠαΣοΚ, ήταν να αποσύρει τον ισχυρισμό πως «λεφτά υπάρχουν», επικαλούμενο ως δικαιολογία ότι η δημοσιονομική κατάσταση της χώρας βρισκόταν σε χειρότερο επίπεδο απ’ ότι την είχε υπολογίσει. Για την ακρίβεια, η παρούσα κυβέρνηση διόγκωσε τεχνηέντως τα μεγέθη, προκειμένου να επιδείξει μία δήθεν αποτελεσματικότητα στην πολιτική δημοσιονομικής ανάκαμψης που ούτως ή άλλως θα εφήρμοζε υποχρεωτικά.
Την ίδια ώρα, αντί να προβεί άμεσα στη λήψη περιοριστικών μέτρων όμοιων με εκείνα που απέρριπτε στις προεκλογικές εξαγγελίες και δεσμεύσεις του κου. Κώστα Καραμανλή προκειμένου να δώσει σαφή δείγματα πολιτικής ωριμότητας και υπευθυνότητας απέναντι στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στους εταίρους μας στην Ευρωζώνη και στις ξένες αγορές, διέσπειρε κυβερνητικές δηλώσεις και παραπολιτικούς ψιθύρους για χρεοκοπία της χώρας, κάτι που προκάλεσε την ραγδαία υποβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας της χώρας, τα παιχνίδια των κερδοσκόπων σε βάρος μας και τις επιθέσεις του δυτικού Τύπου με επικριτικά έως και δυσφημιστικά δημοσιεύματα.

Αλλά και απέναντι στην αξιωματική αντιπολίτευση, ο πρωθυπουργός συμπεριφέρθηκε αήθως και μάλιστα κατ’ επανάληψη.
Είναι ενδεικτικό του πως αντιλαμβάνεται ο κος. Παπανδρέου τη συναίνεση το γεγονός ότι πρώτα ζήτησε στήριξη για την οικονομική του πολιτική και αμέσως μετά δημοσιοποίησε τα περιοριστικά μέτρα που είχε στα σχέδιά του, αντί να κινηθεί εντελώς αντίστροφα, όπως επέβαλαν ο κανόνας μίας συναδελφικής δεοντολογίας και η λογική μίας πολιτικής συνεργασίας. Ακόμη και τις τελευταίες ημέρες, ο πρωθυπουργός διατηρούσε έναν συνεχή δίαυλο επικοινωνίας με τον επικεφαλής της αξιωματικής αντιπολίτευσης για μία σειρά σημαντικών ζητημάτων, αλλά δε μπήκε ποτέ στη βάσανο, απ’ ότι γνωρίζουμε τουλάχιστον, να συζητήσει μαζί του την πρόθεσή του για σύσταση εξεταστικής επιτροπής με αντικείμενο την αναψηλάφηση των αιτιών και εντοπισμό των πρωταιτίων που οδήγησαν στην κατάρρευση των Δημοσίων Οικονομικών μας.

Τέλος, ακόμη κι αν δούμε το όλο θέμα πρακτικά, ίσως και κυνικά, εκείνο το οποίο επιζητεί ο πρωθυπουργός στην παρούσα φάση είναι να μοιραστεί, κομμένο εξίσου στη μέση μάλιστα, το πολιτικό κόστος για τη λήψη οικονομικών μέτρων άκρως αντιδημοφιλών με την αξιωματική αντιπολίτευση, ενώ ταυτόχρονα, επιχειρεί το μισό κομμάτι της δικής του ευθύνης να το χρεώσει κι αυτό στη ΝΔ, δια μέσου του πορίσματος μίας εξεταστικής επιτροπής.

Η αξιωματική αντιπολίτευση είχε προσφέρει συναίνεση ζητώντας αυτή να είναι αμφίδρομη. Έπρεπε να γνωρίζει από την πρώτη στιγμή ότι δε θα της προσέφερε καμία δική της συναίνεση σε τίποτε η κυβέρνηση.
Η αξιωματική αντιπολίτευση είχε επισημάνει ότι η συναίνεσή της δε θα έπρεπε να εκλαμβανόταν ως αδυναμία. Έπρεπε να γνωρίζει προκαταβολικά ότι από τη στιγμή που το κυβερνόν κόμμα δεν έχει ποτέ του ενστερνιστεί τη λογική καμίας συναίνεσης σε κανένα θέμα και ούτε έχει εντρυφήσει στη σκέψη ενός μοντέλου άτυπης έστω συναινετικής διακυβέρνησης, ακόμη και σε κρίσιμες εποχές, η δική της συναίνεση μόνο ως αδυναμία θα εκλαμβανόταν.

Μέσες-άκρες, όλα τα παραπάνω, τα έγραφα σε τούτο το blog εδώ και δεκάξι μέρες. Αρκεί να ανατρέξει κανείς στην ανάρτησή μου στις 3 του τρέχοντος μηνός με τίτλο Γιατί να μην πάρει ολόκληρο το κόστος; Στο μεταξύ, η ΝΔ απώλεσε σημαντικό αντιπολιτευτικό χρόνο και πολύτιμες δημοσκοπικές μονάδες, τρέφοντας την ψευδαίσθηση ότι είναι δυνατό να «χτίσει» μαζί με το συγκεκριμένο ΠαΣοΚ τη χρειαζούμενη συναίνεση.

(Πίνακας: "Illusion Rhapsody" από τον Eric De Kolb)

5 Φεβ 2010

Η αντιστροφή των δύο τρίτων και η κοινωνική έκρηξη

Οι Βρυξέλλες απαιτούν να ρυθμίσουμε τα δημοσιονομικά μας, χωρίς να ενδιαφέρονται ποιοι θα υποστούν το βάρος των μέτρων. Δικαίως! Τι τους νοιάζει τους ευρωτεχνοκράτες ποιος θα πληρώσει το λογαριασμό; Για αυτό όμως δεν υπάρχουν οι εθνικές κυβερνήσεις, τα εθνικά κοινοβούλια και τα εθνικά κόμματα;

Στη δική μας περίπτωση, τα δύο μεγάλα κυβερνητικά κόμματα, κρίνουν πως τα περιοριστικά μέτρα, υπό τη μορφή περικοπών σε μισθούς και επιδόματα και αυξήσεων σε έμμεσους φόρους πάνω σε βασικά είδη καταναλωτικής ανάγκης, πρέπει να έχουν ως αποδέκτες τους Έλληνες της μεσαίας τάξης και ειδικότερα τους μισθωτούς.
Υπό αυτή τη λογική όμως κινδυνεύουμε να μετατραπούμε σε κοινωνία των δύο τρίτων, αλλά σε μία αντίστροφη εκδοχή από εκείνη την οποία γνωρίζαμε μέχρι σήμερα.

Περί τα τέλη της προηγούμενης περιόδου διακυβέρνησης ΠαΣοΚ, σχεδόν ένα τρίτο της κοινωνίας μας είχε καταλήξει να είναι οι κλασσικοί φτωχοί μαζί με τους νεόφτωχους της Σοφοκλέους, ενώ τα άλλα δύο τρίτα μπορούσαν να ζήσουν όχι απαραιτήτως με κάποια άνεση, ή πολυτέλεια, αλλά τουλάχιστον με αξιοπρέπεια.
Τώρα, με τα νέα μέτρα, τα δύο τρίτα του πληθυσμού θα φτάσουν κάτω, ή έστω οριακά πάνω από τα όρια της φτώχειας.

Δεν αποκλείεται οι πολίτες να ένιωθαν την ανάγκη να συμβιβαστούν με την κατάσταση όπως θέλησε να την παρουσιάσει ο πρωθυπουργός. Αρκεί βέβαια να έβλεπαν ότι πρώτοι καλούνται να καταβάλουν το μέρισμα κόστους και ευθύνης που τους αναλογεί, το κεφάλαιο και η ανώτερη αστική τάξη.
Κάτι τέτοιο, ωστόσο, δεν ισχύει.
Αντιθέτως, επιδεικνύεται από τους κεντρικούς συντελεστές του πολιτικού μας συστήματος μία προκλητική τάση προστασίας των κερδών και των πλουτών και σε ορισμένες περιπτώσεις, των ανομιών και των ανομημάτων, των ολίγων.

Η απότομη ανατροπή των οικονομικοικοινωνικών συσχετισμών και το αίσθημα αδικίας που νιώθει το μεγαλύτερο τμήμα της κοινωνίας, σε συνδυασμό με την αναμενόμενη αύξηση της ανεργίας και την επιδείνωση του μεταναστευτικού, πρόκειται να προκαλέσουν μία εκρηκτική κατάσταση στην Ελλάδα για φέτος και για τα προσεχή έτη.

Αν δεν αποφασίσουν οι κεντρικοί συντελεστές του πολιτικού μας συστήματος μία ριζική αλλαγή φιλοσοφίας στον καταμερισμό βαρών σε τούτη τη συγκυρία αλλά και γενικότερα, τότε θα φτάσουμε στο σημείο ο καυτός Δεκέμβρης του 2008 να μοιάζει με μία ρομαντική σύναξη débutantes.

(Πίνακας: "Depression's Mirror" από τον D Lane Taylor)

3 Φεβ 2010

Γιατί να μην πάρει ολόκληρο το κόστος;

Ως προς την κεντρική της φιλοσοφία και κατεύθυνση, η δέσμη μέτρων δημοσιονομικής προσαρμογής που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός κος. Γιώργος Παπανδρέου είναι όμοια με εκείνη που είχε εξαγγείλει προεκλογικά ο προκάτοχός του, κος. Κώστας Καραμανλής. Εφόσον λοιπόν ο κος. Παπανδρέου μας επιβάλει σήμερα περίπου εκείνα που ο κος. Καραμανλής μας παρουσίαζε χθες, εύλογα διερωτόμαστε για τα εξής…

- Δεν έχει την υποχρέωση ο πρωθυπουργός να παραδεχτεί ότι όσα έλεγε προεκλογικά ο ίδιος για την οικονομία και τις δυνατότητες παροχών ήταν αβάσιμα και όσα έλεγε ο αντίπαλός του, ακριβή;
- Από την άλλη πλευρά, δεν έχει την υποχρέωση ο επικεφαλής της αξιωματικής αντιπολίτευσης να απαιτήσει να δικαιωθεί η Νέα Δημοκρατία για την ευθύτητά της και να εκτεθεί το ΠαΣοΚ για τη δημαγωγία του;
- Δεν έχει ναυαγήσει ήδη κατά ένα μέρος η αλλαγή στη διακυβέρνηση της χώρας, από τη στιγμή που το ΠαΣοΚ έχει καθυστερήσει επί τέσσερις μήνες να πάρει μέτρα που θα έπαιρνε η ΝΔ από την πρώτη στιγμή, ενώ επιπρόσθετα, το μόνο που κατάφερε ήταν να προκαλέσει την ασυδοσία των κερδοσκόπων σε βάρος μας;
- Από τη στιγμή που αποδείχθηκε η προεκλογική κοροϊδία του ΠαΣοΚ, μήπως είχε νόημα να συνδεθεί από τη ΝΔ η συναινετική επιλογή στήριξης της επανεκλογής του Προέδρου της Δημοκρατίας κου. Κάρολου Παπούλια, με τη συμφωνία μίας συναινετικής πρότασης, ή συμφωνίας διακυβέρνησης της χώρας μεταξύ των δύο μεγάλων -τουλάχιστον- κομμάτων;
- Και αν όχι, τότε για ποιο λόγο η ΝΔ παρέχει αδιαπραγμάτευτη -σχεδόν- στήριξη στην κυβέρνηση για την οικονομική πολιτική που υποχρεούται εκ των πραγμάτων να εφαρμόσει, από τη στιγμή που είναι εμφανές, βέβαιο και αποδεδειγμένο ότι σε μία αντίστροφη κατάσταση, το ΠαΣοΚ θα γυρνούσε επιδεικτικά την πλάτη και θα κατέβαζε τους Παναγόπουλούς του στα πεζοδρόμια;
- Με άλλα λόγια, εφόσον ο κος. Παπανδρέου έκανε τα αδύνατα-δυνατά, τα άσπρα-μαύρα και τη μέρα-νύχτα προκειμένου να κερδίσει τις εκλογές και να κυβερνήσει, για ποιο λόγο να μην επωμιστεί τώρα μονάχος του ολόκληρο το πολιτικό κόστος;

Μπορεί να μη συμφωνούν κάποιοι με αυτά τα ερωτήματα, αλλά αυτό δε σημαίνει ότι δεν υπάρχει ανάγκη να τα απαντήσουν.

(Πίνακας: "Liar, Liar, your Nose is on Fire" από τη Natalie Holland)